تعیین ربع زاویه

تشخیص دقیق ناحیه (Quadrant) و علامت‌های مثلثاتی

°

پشتیبانی از زوایای منفی و بزرگتر از ۳۶۰ درجه (محاسبه خودکار).

II
I
III
IV
موقعیت زاویه
زاویه را وارد کنید...

دانشنامه: نواحی چهارگانه مثلثاتی

تعریف ناحیه (Quadrant)

صفحه مختصات دکارتی توسط محورهای عمود بر هم (X و Y) به چهار قسمت تقسیم می‌شود که به آن‌ها «ربع» یا «ناحیه» (Quadrant) می‌گویند. شمارش این نواحی پادساعت‌گرد (خلاف جهت عقربه‌های ساعت) و از سمت راست بالا شروع می‌شود. دانستن ناحیه زاویه برای تعیین علامت نسبت‌های مثلثاتی حیاتی است.

محدوده نواحی

برای تشخیص ناحیه، ابتدا زاویه را به بازه ۰ تا ۳۶۰ درجه تبدیل کنید. سپس موقعیت آن را طبق جدول زیر بیابید:

نام ناحیهدرجه (Degree)رادیان (Radian)علامت‌ها
ربع اول (I)0 < θ < 900 < θ < π/2همه مثبت (All)
ربع دوم (II)90 < θ < 180π/2 < θ < πSin+ / Cos-
ربع سوم (III)180 < θ < 270π < θ < 3π/2Tan+ / Sin-
ربع چهارم (IV)270 < θ < 3603π/2 < θ < 2πCos+ / Sin-

* قانون علامت‌ها به اختصار «هستک» (همه، سینوس، تانژانت، کسینوس) یا در انگلیسی CAST نامیده می‌شود.

نکات مهم و اشتباهات

  • زوایای ۹۰، ۱۸۰، ۲۷۰ و ۳۶۰ درجه جزو هیچ ربعی نیستند و «زاویه مرزی» (Quadrantal Angle) نام دارند.
  • برای زوایای منفی (مثلاً ۳۰-)، جهت حرکت ساعت‌گرد است. ۳۰- درجه معادل ۳۳۰ درجه (ربع چهارم) است.
  • اشتباه رایج: فرض کردن اینکه زاویه ۴۰۰ درجه در ربع چهارم است! ۴۰۰ معادل ۴۰ درجه (۴۰۰-۳۶۰) است و در ربع اول قرار دارد.

سوالات متداول

چرا دانستن ربع زاویه مهم است؟▼
زیرا بدون دانستن ربع، نمی‌توانید علامت صحیح سینوس، کسینوس یا تانژانت را تعیین کنید. ماشین‌حساب‌ها معمولاً فقط زاویه مرجع را می‌دهند و علامت را باید خودتان تعیین کنید.
آیا زاویه ۰ درجه در ربع اول است؟▼
خیر. زاویه ۰ درجه دقیقاً روی محور X مثبت قرار دارد و یک زاویه مرزی است.